ΣAKHΣ KOYPOYZIΔHΣ
Διευθυντής της Eυωνύμου Oικολογικής Bιβλιοθήκης |
Ο βίος εν τη κινήσει εστίν
Αριστοτέλης
Ο Πωλ Βαλερυ είχε παρατηρήσει ότι ο Ναπολέων κινιόταν εξίσου αργά με τον Καίσαρα. Η ταχύτητα του ανθρώπου, δηλαδή, έμεινε αναλλοίωτη από τα χρόνια του Κύρου μέχρι την Εποχή του Ατμού, όταν ο ταξιδιώτης δεν μπορούσε να διανύσει με κανένα μέσο περισσότερα από 50 χιλιόμετρα τη μέρα, δηλαδή τρία περίπου χιλιόμετρα την ώρα.
O Aυστριακός «εξ επαγγέλματος» ποδηλάτης κ. Γκένδριχ, που έμενε στην Eλλάδα. Mέσα σε 17 ημέρες, διένυσε 3.500 χιλιόμετρα με το ποδήλατό του και έφτασε από την Aθήνα στο Παρίσι, το φθινόπωρο του 1898. Aρχέγονη περίοδος για το ποδήλατο, θεωρήθηκε κατόρθωμα και συζητήθηκε πολύ στην εποχή του. |
Στο έργο του, «Στον σοσιαλισμό φτάνεις μόνο με ποδήλατο», ο σπουδαίος οικολόγος διανοητής Ιβάν Iλιτς, έκανε κάποιους απλούς στην επιβεβαίωσή τους υπολογισμούς, με βάση τους οποίους προκύπτει ότι το ποδήλατο αντιπροσωπεύει την ανώτερη «γενικευμένη ταχύτητα» σε σχέση με τα άλλα μέσα μεταφοράς. Αποτελεί το ανώτατο όριο ταχύτητας, πάνω από το οποίο δουλεύουμε μόνο για να συντηρούμε ένα γιγαντιαίο σύστημα μετακινήσεων που δεν μπορεί να ξεπεράσει τη μέση ταχύτητα του ποδηλάτου.
Ρουλεμάν και αεροθάλαμοι
Η εφεύρεση του ρουλεμάν, πριν από 130 περίπου χρόνια, η οποία μείωσε τον συντελεστή τριβής κατά χίλιες φορές, μαζί το ελαστικό που φουσκώνει, αποτέλεσαν μια πραγματική επανάσταση στις μεταφορές.
«Κατά το 1774 κατεσκευάσθη εν Γαλλία το πρώτον ποδήλατον εκ ξύλου, άνευ ποδοστατών (pedales), εκινείτο δε τη ωθήσει των ποδών επί του εδάφους», (Η Φύσις, τ. Δ΄, 1893-94).
Το 1791 στον κήπο του Παλαί Ρουαγιάλ στο Παρίσι, ο κόμης ντε Σιβράκ παρουσίασε μηχανή που ονόμαζε σελεριφέρ (celerifere=ταχυφόρος). Απαρτιζόταν «από ξύλινη δοκό φερόμενη επί δύο ισομεγέθων τροχών που βρίσκονταν πάντα στο ίδιο επίπεδο» και για την κίνηση του οχήματος ήταν απαραίτητο ο αναβάτης του να προβαίνει σε «εναλλασσόμενες ωθήσεις των ποδιών του στο έδαφος». (more…)