Του ΝΙΚΟΥ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Η πεζοπορία «θα γίνει πορεία ανεπίστροφη»! Παρότι στη Θεσσαλονίκη «τα πεζοδρόμια είναι τα υπόλοιπα των δρόμων» και μόνο το 14% των μετακινήσεων γίνεται σήμερα με τα πόδια, ο πρόεδρος της Ενωσης Πεζών Γρηγόρης Μαυράκης εμφανίζεται αισιόδοξος για το μέλλον.

Την ίδια ώρα, η κατάληψη πεζοδρομίων αποτελεί μέγα πονοκέφαλο για τη δημοτική αστυνομία. «Βεβαιώνουμε καθημερινά περίπου χίλιες παραβάσεις, για στάθμευση, ψυγεία, τραπεζοκαθίσματα, αλλά δεν έχουμε αποτέλεσμα», αναφέρει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Θόδωρος Αθανάσαρος, που συμπεραίνει ότι «το νομοθετικό πλαίσιο είναι απαρχαιωμένο και πρέπει ν’ αλλάξει».

Πόλη – πρότυπο για την Ενωση Πεζών είναι η Βαρκελώνη! Ενώ έμοιαζε πολύ με τη Θεσσαλονίκη, άλλαξε άρδην τα τελευταία χρόνια.

«Υποδομές, εκπαίδευση, αστυνόμευση αποτελούν το τρίπτυχο της επιτυχίας. Οι αρχές εκεί το κατάλαβαν, ο κόσμος το αποδέχτηκε, η πόλη άλλαξε. Σήμερα το ποσοστό των μετακινήσεων που γίνεται με τα πόδια στη Βαρκελώνη αγγίζει το 52%. Ο δήμος μεγάλωσε τα πεζοδρόμια και περιόρισε τους δρόμους. Οι οδηγοί των αυτοκινήτων έμαθαν να περιμένουν υπομονετικά τον πεζό. Εδώ συμβαίνει εντελώς το αντίθετο. Τα πεζοδρόμια είναι στενά και με πολλά εμπόδια. Περπατάς και πέφτεις σε σπασμένες πλάκες ή λακκούβες. Εκτός από μερικές κεντρικές λεωφόρους, είναι σχεδόν καθολική η απουσία προστατευτικών κιγκλιδωμάτων που να εμποδίζουν τα Ι.Χ. Οι δρόμοι φαρδαίνουν για να χωρούν περισσότερα αυτοκίνητα. Οι οδηγοί κορνάρουν και βρίζουν εκνευρισμένοι όταν κάποιος προσπαθεί να διασχίσει τον δρόμο. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι αυτή η εικόνα σε λίγα χρόνια θ’ αλλάξει», λέει στην «Ε» ο πρόεδρος της Ενωσης Πεζών, που για τις καθημερινές του μετακινήσεις χρησιμοποιεί ποδήλατο και… τα πόδια του.

Οραμα και ταυτόχρονα πρόταση της Ενωσης Πεζών είναι η συνολική πεζοδρόμηση του ιστορικού κέντρου της πόλης. Πλατιά πεζοδρόμια, παγκάκια, βρυσούλες, πράσινο και ησυχία.

«Το πρόβλημα», εξηγεί ο κ. Μαυράκης, «ξεκινάει από τον σχεδιασμό, που σήμερα γίνεται με επίκεντρο τη μηχανοκίνητη κυκλοφορία και όχι τον πεζό άνθρωπο. Κι ακολουθούν μια σειρά άλλες αυθαιρεσίες ή λάθη, όπως η στάθμευση Ι.Χ. και μοτοσικλετών επάνω στα πεζοδρόμια, η κατάληψη πλατειών και πεζοδρομίων από μαγαζάτορες που τοποθετούν τραπεζοκαθίσματα και κάθε είδους εμπόδια, είτε λέγονται ψυγεία είτε διαφημιστικές πινακίδες και άλλα. Στην πλατεία Αριστοτέλους στέγασαν ένα αστυνομικό τμήμα κι επάνω στο πλακόστρωτο σταθμεύουν τα περιπολικά, τις μοτοσικλέτες κι έχουν δώσει άδειες σ’ ένα σωρό πολυτελή Ι.Χ. Υπάρχει ένας στρεβλός τρόπος σκέψης στο πώς αντιλαμβανόμαστε τη μετακίνηση».

Η Ενωση Πεζών υποστηρίζει ότι οι πολίτες θα αλλάξουν, εφόσον αλλάξουν ο σχεδιασμός και η αντίληψη των αρχών. Οταν η Θεσσαλονίκη αρχίσει ν’ αποκτά φαρδιά πεζοδρόμια, καθαρά, χωρίς στύλους και κουτιά διαφόρων οργανισμών να ξεφυτρώνουν «όπου τους βολεύει». Οταν οι ποδηλατόδρομοι αυξηθούν, επεκταθούν και υποστηριχθούν.

«Η προτεραιότητα στον σχεδιασμό πρέπει να γίνεται για τον πεζό και για το ποδήλατο. Δείτε τους ποδηλατοδρόμους, μόλις τους έφτιαξε ο Δήμος Θεσσαλονίκης. Από κει που κανένας δεν τολμούσε να κυκλοφορήσει με το ποδήλατο, τώρα δειλά δειλά κάποιος κόσμος άρχισε να το χρησιμοποιεί. Σε λίγο που πλησιάζει η άνοιξη θα δούμε όλοι τη διαφορά, πόσοι συμπολίτες θα μετακινούνται με το ποδήλατο. Το ίδιο θα γίνει και με τα πεζοδρόμια, εφόσον φαρδύνουν, εξαφανιστούν τα εμπόδια, πάψουν να είναι βρώμικα και να έχουν λακκούβες. Τα πεζοδρόμια της οδού Τσιμισκή είναι τα μόνα στη Θεσσαλονίκη που παρέχουν κάποιες καλές συνθήκες πεζοπορίας. Τα άλλα όμως…», λέει ο Μαυράκης.

Η Ενωση Πεζών ετοιμάζει «χάρτη προβλημάτων» για όλα τα πεζοδρόμια της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για μια ψηφιακή αποτύπωση όλης της πόλης, που θα καταδεικνύει κάθε πρόβλημα προσπελασιμότητας όπου υπάρχει. Η πόλη έχει μοιραστεί κατά περιοχή και μέλη της Ενωσης καταγράφουν κάθε εμπόδιο, είτε πρόκειται για κατεστραμμένα πεζοδρόμια είτε για κολόνες είτε για χώρους που καταλαμβάνονται από σταθμευμένα Ι.Χ. Η προσπάθεια ξεκίνησε πριν από αρκετούς μήνες και σήμερα έχει αποτυπωθεί περίπου το 50%.

Οι αντιδήμαρχοι

«Η εύκολη λύση είναι να πούμε ότι δεν υπάρχει αστυνόμευση. Αρκεί να σας πω ότι κάθε μέρα πρέπει να καταδιώκουμε 30 χιλιάδες Ι.Χ. και μοτοσικλέτες που σταθμεύουν παράνομα σε διαβάσεις αναπήρων και πεζοδρόμια. Βεβαιώνουμε καθημερινά άλλοτε πεντακόσιες, άλλοτε χίλιες καταλήψεις πεζοδρομίων. Ο κόσμος δεν πειθαρχεί. Οι διατάξεις, τα διοικητικά πρόστιμα και οι κυρώσεις είναι μη υπολογίσιμα», απαντά ο αντιδήμαρχος Δημοτικής Αστυνομίας Θόδωρος Αθανάσαρος, που στο παρελθόν έχει διατελέσει και διευθυντής Τροχαίας Θεσσαλονίκης.

«Πρέπει ν’ αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο», υποστηρίζει. «Οι σημερινές διατάξεις είναι αναχρονιστικές, από το 1980. Για παράδειγμα αναφέρω τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που απλώνουν τραπεζοκαθίσματα. Μπορούμε να επιβάλουμε μόνο δύο πρόστιμα τον χρόνο. Ανακλήσεις αδειών και κατασχέσεις, ξεχάστε τα. Το 1980 η Θεσσαλονίκη είχε εκατό καφετέριες και σήμερα έχει δέκα χιλιάδες».

«Η Θεσσαλονίκη έχει την ιδιαιτερότητα να περιμένει το Μετρό. Η αντίληψη είναι ότι, έχοντας αυτή την εκκρεμότητα, κάποια έργα που θέλουμε να κάνουμε περιορίζονται. Περιμένουμε κι εμείς να δούμε τις τελικές διευθετήσεις των σταθμών και των άλλων υποδομών, ώστε στη συνέχεια να αναλάβουμε ένα μεγάλο σχέδιο και πρόγραμμα πεζοδρομήσεων. Η στόχευση του δήμου είναι “όλοι με το Μετρό στο ιστορικό κέντρο της πόλης”», εξηγεί ο αντιδήμαρχος Αρχιτεκτονικού, Βενιαμίν Καρακωστάνογλου.

«Σχετικά με την παλιά παραλιακή, τη λεωφόρο Νίκης, κι εκεί υπήρχε πρόβλεψη για πλήρη πεζοδρόμηση, η οποία θα ήταν απόρροια της υποθαλάσσιας σήραγγας. Τώρα η υποθαλάσσια, σύμφωνα με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης, επαναχαράσσεται. Αν στον νέο σχεδιασμό του υπουργείου Υποδομών σχεδιαστεί να πεζοδρομηθεί, τότε όλοι οι κάθετοι δρόμοι θα πεζοδρομηθούν. Αξίζει πράγματι να προσφέρουμε μια κατεύθυνση πεζοδρομήσεων στο κέντρο της πόλης. Ηδη αυξάνουμε την πεζοδρόμηση με πρόγραμμα ανάπλασης των παραδοσιακών αγορών, όπως στην πλατεία Χρηματιστηρίου και στην πλατεία Εμπορίου. Στην Τούμπα τρεις δρόμοι πεζοδρομούνται», καταλήγει.

ΠΗΓΗ: Ελευθεροτυπία