ΠΟΔΗΛΑΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΠΡΟΣ: Νέα Δημοτική Αρχή Δήμου Θεσσαλονίκης και Δήμαρχο κ. Γ. Μπουτάρη

Θεσσαλονίκη, 4/2/2011

Θέμα:  Αιτήματα ΠΟΔΗΛΑΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ προς τη νέα Δημοτική Αρχή για τη βιώσιμη κινητικότητα και την προώθηση της μετακίνησης με ποδήλατο στην πόλη μας

Οι ΠΟΔΗΛΑΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ απευθύνουν το ακόλουθο κείμενο στη νέα Δημοτική Αρχή του Δήμου Θεσσαλονίκης ως πολίτες – ποδηλάτες της πόλης, οι οποίοι πιστεύουν στη μετακίνηση με το ποδήλατο, επιθυμούν να δημιουργηθούν συνθήκες βιώσιμης κινητικότητας και οραματίζονται μία ανθρώπινη πόλη για όλους τους πολίτες της Θεσσαλονίκης, που εδώ και πολλά χρόνια ζουν σε ένα απόλυτα υποβαθμισμένο αστικό περιβάλλον.

Οι ΠΟΔΗΛΑΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ανήκουμε σε εκείνη την κατηγορία ανθρώπων που τους ανησυχεί ιδιαίτερα η ποιότητα των μετακινήσεων και της ζωής γενικότερα στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Γι αυτούς τους λόγους, εδώ και δύο (2,5) περίπου χρόνια έχουμε δημιουργήσει την πρωτοβουλία των Ποδηλατών Θεσσαλονίκης (www.podilates-thess.gr), που ήδη αριθμεί πάνω από 1200 μέλη και λειτουργεί μέσω του διαδικτύου και τακτικών συναντήσεων των ποδηλατών. Στόχοι μας είναι: η επικοινωνία μεταξύ των ποδηλατών για ζητήματα της χρήσης του ποδηλάτου, η επίλυση ζητημάτων που σχετίζονται με τη μετακίνησή μας στη Θεσσαλονίκη, η διοργάνωση δράσεων, προκειμένου να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα δικαιώματά μας για ασφαλή μετακίνηση στους δρόμους της πόλης μας και η ενθάρρυνση και εκπαίδευση νέων χρηστών του ποδηλάτου.

Μέσα στο απελπιστικά αφιλόξενο αστικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης, παρόλα τα προβλήματα, εμείς επιμένουμε να χρησιμοποιούμε το ποδήλατο ως μέσο μετακίνησης, βλέποντας ότι καθημερινά ακολουθούν το παράδειγμά μας όλο και περισσότεροι συμπολίτες μας, διότι με το ποδήλατο:

• κινούμαστε γρήγορα και οικονομικά
  • δεν ρυπαίνουμε την ήδη επιβαρυμένη -και πιο μολυσμένη στην Ευρώπη- ατμόσφαιρα της πόλης μας
• αποσυμφορούμε το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Θεσσαλονίκης
• διαμορφώνουμε ένα βιώσιμο και υγιές περιβάλλον για όλους.

Ωστόσο, οι πολιτικές που εδώ και δεκαετίες ακολουθήθηκαν από τις προγενέστερες τοπικές αρχές (αλλά και από την κεντρική διακυβέρνηση) δεν φρόντισαν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες υποδομές και συνθήκες, ώστε να διευκολύνουν και να προστατεύσουν τη μετακίνηση των ποδηλατών, ούτε κινήθηκαν προς την κατεύθυνση της προνομιακής αντιμετώπισης του ποδηλάτου ως μέσου ήπιας και βιώσιμης κινητικότητας και αναβάθμισης του αστικού περιβάλλοντος.

Ευελπιστούμε ότι η νέα δημοτική αρχή -όπως άλλωστε είχε δηλώσει στο κείμενο απαντήσεων που μας έστειλε κατά την προεκλογική περίοδο ο κ. Μπουτάρης- μπορεί να αντιληφθεί τα ζητήματα, στα οποία αναφερόμαστε και έχει την απαραίτητη αποφασιστικότητα και διάθεση να εφαρμόσει ένα νέο ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο για την αναβάθμιση του συνόλου του αστικού περιβάλλοντος της Θεσσαλονίκης.

Γι αυτό και επιθυμούμε να θέσουμε στη νέα Δημοτική Αρχή τα αιτήματά μας για τον εξορθολογισμό των μετακινήσεων στην πόλη της Θεσσαλονίκης και τη διευκόλυνση της μετακίνησης με τη χρήση ποδηλάτου. Κάποια από τα αιτήματά μας άπτονται της δικαιοδοσίας του Δήμου, ενώ σε άλλα ζητούμε τη συμβολή σας προκειμένου να προχωρήσει η διευθέτησή τους στο σύνολο του αστικού χώρου, που περιλαμβάνει και άλλους Δήμους στην ευρύτερη περιοχή της πόλης μας.

Θα θέλαμε, βέβαια, να τονίσουμε, πως οι Ποδηλάτες Θεσσαλονίκης κινούνται προς την υποβολή προτάσεων με το σκεπτικό της προτεραιότητας πρώτα στους πεζούς, τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, τα Αμεα και ακολούθως στο ποδήλατο και στα ΜΜΜ, με τελευταία στην κατάταξή μας τα ΙΧ. Πιστεύουμε ότι πιο ευάλωτοι στο δρόμο είναι πρώτα από όλα οι πεζοί (όλες οι προαναφερθείσες ομάδες) και μετά οι ποδηλάτες και τα ΜΜΜ.

Θεωρούμε, επίσης, πως λύσεις εφικτές υπάρχουν αρκεί να διέπονται από τη λογική της αφαίρεσης χώρου από τα ΙΧ και της ελαχιστοποίησης των αυτοκινήτων στο κέντρο της πόλης. Εμείς ζητούμε να πάψει η δικτατορία του ΙΧ, που καταλαμβάνει ζωτικό χώρο από την καθημερινότητά μας και επιθυμούμε να δοθεί στρατηγική θέση στις εναλλακτικές μετακινήσεις. Λέμε όχι στην τόνωση της αυτοκίνησης, στη διευκόλυνση της κυκλοφορίας και στάθμευσης αποκλειστικά των ΙΧ και υποστηρίζουμε την απομάκρυνση του αυτοκινήτου τουλάχιστον από το κέντρο της Θεσσαλονίκης. Κάτι τέτοιο προβάλλει περισσότερο απαραίτητο από ποτέ, ειδικά με την προοπτική ολοκλήρωσης των έργων του μετρό στη Θεσσαλονίκη, το οποίο θα προωθήσει μεγάλο τμήμα της μετακίνησης υπογείως. Το γεγονός αυτό μπορεί να αποτελέσει αφορμή από τώρα ακόμη για να απελευθερώσουμε επιφανειακό χώρο στο κέντρο της πόλης και αλλού.

Τέλος, ειδικά τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, θα θέλαμε να σημειώσουμε πως μπορούν να υλοποιηθούν ρεαλιστικές προτάσεις και να ληφθούν μέτρα στην απλή λογική της εφαρμογής του Νόμου και της εύρεσης λύσεων που δεν απαιτούν επενδύσεις εκατομμυρίων. Λογική μας είναι πως «ακόμη και με ελάχιστα χρήματα μπορούμε να κάνουμε την πόλη μας φιλική προς το ποδήλατο και πιο ανθρώπινη».

Αναλυτικότερα τα αιτήματά μας είναι τα ακόλουθα:

• Προώθηση προγραμμάτων εκπαίδευσης για τη βιώσιμη κινητικότητα και εκστρατεία προώθησης του περπατήματος, της χρήσης ποδηλάτου και ΜΜΜ

Η ελλιπής παιδεία του Έλληνα και του Θεσσαλονικιού, σε σχέση με τη μετακίνηση είναι καταφανής κάθε μέρα που βγαίνουμε στο δρόμο. Κανένα δείγμα σεβασμού προς τον πεζό, τον ποδηλάτη, τα ΜΜΜ δεν υφίσταται στην «κόλαση» των δρόμων της πόλης μας. Το πρόβλημα ξεκινά από την έλλειψη υποβάθρου, όσον αφορά την εκπαίδευση από παιδική ηλικία για σωστή συμπεριφορά στο δρόμο, αλληλοσεβασμό στις μετακινήσεις, προβολή ηπιότερων μέσων μεταφοράς κτλ. Κρίνουμε, λοιπόν, απαραίτητη τη θέσπιση κατάλληλων εκπαιδευτικών προγραμμάτων από το Δήμο για σχολεία, υπηρεσίες και κοινό και τη διεξαγωγή ενημερωτικής εκστρατείας για την ανάδειξη και πληροφόρηση των πολιτών της Θεσσαλονίκης για τη χρήση και άλλων μέσων μετακίνησης πέραν του ΙΧ. Το περπάτημα, το ποδήλατο και τα ΜΜΜ είναι ήπιοι τρόποι μετακίνησης που λείπουν από την καθημερινότητά μας και πρέπει να επανέλθουν στη συνείδησή μας άμεσα, ώστε να μπορούμε να συμβιώνουμε όλοι στον περιορισμένο αστικό χώρο.

• Κατάρτιση σχεδίου βιώσιμης κινητικότητας για τη Θεσσαλονίκη

Ένα τέτοιο σχέδιο θα αντιμετώπιζε συνολικά τον πολεοδομικό ιστό της Θεσσαλονίκης, συνυπολογίζοντας το κέντρο της πόλης και τους περιφερειακούς δήμους και θα βασιζόταν σε επικαιροποιημένες και όχι αποσπασματικές και ευκαιριακές μελέτες, όπως έχει γίνει μέχρι σήμερα. Αντίστοιχες μελέτες έχουν γίνει σε πολλές περιοχές της χώρας από επιστήμονες και ανθρώπους που ειδικεύονται στη μελέτη της βιώσιμης κινητικότητας και το σχεδιασμό ποδηλατικών υποδομών. Η προηγούμενη δημοτική αρχή αγνόησε επιδεικτικά την εμπειρία και την επιθυμία πολλών τέτοιων ανθρώπων να συμβάλουν στη διαμόρφωση βιώσιμης κινητικότητας για τη Θεσσαλονίκη. Η νέα Δημοτική αρχή οφείλει -μέσα από έναν τέτοιο σχεδιασμό- να δώσει προτεραιότητα στην απελευθέρωση δημόσιων χώρων και την άνετη μετακίνηση με τα πόδια, το ποδήλατο και τα ΜΜΜ στο αστικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης.

• Ένταξη του ποδηλάτου σε κάθε σχεδιασμό έργου οδοποιίας και υποδομών του Δήμου Θεσσαλονίκης και διαβούλευση με τις ποδηλατικές ομάδες της πόλης

Η πρόβλεψη για ένταξη του ποδηλάτου σε κάθε έργο υποδομής, όσον αφορά την εύκολη και ασφαλή μετακίνηση των ποδηλατών είναι ζωτικής σημασίας. Η δημιουργία υποδομών για το ποδήλατο σε κάθε έργο του Δήμου και η αντιμετώπισή του ως προνομιακού ήπιου μέσου μετακίνησης, θα μεταδώσουν το μήνυμα πως το ποδήλατο είναι όντως η βέλτιστη ασφαλής επιλογή για μετακίνηση με όχημα στην πόλη και θα παρακινήσουν τον κόσμο να το χρησιμοποιήσει. Σε αυτό το πλαίσιο οι καθημερινοί ποδηλάτες της πόλης μπορούν να δράσουν συμβουλευτικά και να μοιραστούν τις εμπειρίες τους με το Δήμο, ώστε να συμβάλουν στη διαμόρφωση μίας πόλης με ποδηλατική νοοτροπία και υποδομή.

• Αναβάθμιση των ποδηλατικών υποδομών στην πόλη της Θεσσαλονίκης

Θεωρούμε πως είναι απαραίτητη η διαμόρφωση πολιτικής που δεν θα αντιμετωπίζει την ποδηλατική υποδομή με καιροσκοπικές βλέψεις ως κατασκευαστικό υπόλειμμα, χωρίς καμία διάθεση συνολικής και δικτυακής θεώρησης. Ζητούμε, λοιπόν:

• αναβάθμιση και βελτίωση του υφιστάμενου δικτύου των ποδηλατοδρόμων που έχει ήδη υποβαθμιστεί, λόγω λανθασμένου σχεδιασμού και αδιαφορίας
• φύλαξη των ποδηλατοδρόμων και απομάκρυνση των παρκαρισμένων οχημάτων εντός και δίπλα στον ποδηλατόδρομο
• διαπλάτυνση των ποδηλατοδρόμων με τη λήψη χώρου από τα ΙΧ
• ασφαλή διαχωρισμό του ποδηλατοδρόμου από το χώρο μετακίνησης των ΙΧ (πχ με τη χρήση λωρίδων πρασίνου) και διακριτή διαφοροποίηση από το χώρο των πεζών
• οργάνωση ποδηλατοστασίων σε όλη την πόλη
• αλλαγή ή επανατοποθέτηση των σχαρών στάθμευσης που -επειδή τοποθετήθηκαν απλά με βίδες στα πεζοδρόμια και δεν πακτώθηκαν- παραβιάζονται και καταστρέφονται εύκολα
• περιφρούρηση ποδηλατοστασίων από τη δημοτική αστυνομία για αποτροπή του φαινομένου των ποδηλατοκλοπών που έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις
• σήμανση για τα ποδήλατα (πινακίδες, σηματοδότες κ.ά.) ξεχωριστή από τη σήμανση για τους πεζούς και τα ΙΧ με αντίστοιχη ρύθμιση της κυκλοφορίας και ευνοϊκές ρυθμίσεις μετακίνησης για τα ποδήλατα (πχ ειδική σήμανση για αντίθετη κίνηση του ποδηλάτου σε δρόμους ήπιας κυκλοφορίας)
• βελτιώσεις που θα διευκολύνουν τη μετακίνηση των ποδηλάτων (επιμελημένες στροφές, στενώσεις δρόμων, «μαξιλαράκια» για διευθέτηση υψομετρικών διαφορών και εξασφάλιση της επιπεδότητας, κεκλιμένες ράμπες για μεταφορά ποδηλάτων κ.ά)
• επέκταση του έργου των ποδηλατοδρόμων στον ίδιο το Δήμο Θεσσαλονίκης και σε περιφερειακούς Δήμους, καθώς τώρα είναι αδύνατη η μετακίνηση μέχρι τον ποδηλατόδρομο και από αυτόν για περιοχές εκτός του κέντρου της πόλης και της παραλίας. Πιθανή λύση θα ήταν η δημιουργία καταρχήν ενός κεντρικού άξονα (ή κεντρικών αξόνων) ποδηλατοδρόμου (όπως θα πραγματοποιηθεί και στην Αθήνα) που θα διατρέχει όλη την πόλη. Με βάση αυτόν τον ένα άξονα διευκολύνεται η πρόσβαση των ποδηλατών σε άλλα τμήματα της πόλης και ο ίδιος ο άξονας μπορεί να αποτελέσει κορμό για τη διαμόρφωση και άλλων ποδηλατοδρόμων στη συνέχεια. Μία τέτοια πρόταση μπορεί, βέβαια, να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης σε ένα συνολικό σχέδιο βιώσιμης κινητικότητας για την πόλη μας
• απομάκρυνση της λωρίδας παρκαρισμένων από τη Λεωφόρο Νίκης προκειμένου να υπάρχουν δύο ελεύθερες λωρίδες για τη διέλευση των ΙΧ με συγκεκριμένες προϋποθέσεις και ωράριο για λειτουργικές εργασίες (φορτοεκφορτώσεις κτλ) και μία λωρίδα για το ποδήλατο. Συγκεκριμένα, προτείνουμε την απομάκρυνση του ποδηλατοδρόμου από το χώρο που δικαιωματικά ανήκει στους πεζούς και τη μεταφορά του στο ένα από τα τρία ρεύματα του δρόμου (στο ρεύμα προς την πλευρά της θάλασσας) που θα δημιουργηθούν, εφόσον απομακρυνθούν τα παρκαρισμένα ΙΧ.
• απομάκρυνση των ποδηλατοδρόμων από τους μεγάλους πεζοδρόμους της πόλης (Δ. Γούναρη, Αριστοτέλους, Αγγελάκη, Μελενίκου) και τοποθέτησή τους σε γειτονικές οδούς με απομάκρυνση των ΙΧ ή πεζοδρόμηση οδών ήπιας κυκλοφορίας (πχ Προξένου Κορομηλά). Σημειώνουμε πως για τις πεζοδρομήσεις, αρκεί να τοποθετηθούν εμπόδια εισόδου των ΙΧ, εφόσον η πλακόστρωση είναι πιο πολυδάπανη εργασία, για την οποία στην παρούσα κατάσταση ο Δήμος πιθανόν δεν διαθέτει τα απαραίτητα χρήματα.
• Άσκηση πίεσης προς τις εταιρείες και τους οργανισμούς αστικών και υπεραστικών μετακινήσεων (ΜΕΤΡΟ, ΟΣΕ, ΚΤΕΛ, ΟΑΣΘ), όσον αφορά την αποδοχή ποδηλάτων και τη δημιουργία υποδομών για το ποδήλατο στους σταθμούς των ΜΜΜ

Ζητούμε από το Δήμο Θεσσαλονίκης να συνεργαστεί και να ασκήσει πίεση προς τους οργανισμούς μεταφοράς και μετακίνησης που ακολουθούν αναχρονιστική πολιτική, όσον αφορά τη μεταφορά ποδηλάτων με τα ΜΜΜ και μάλιστα αντίθετα προς τις συστάσεις της ΕΕ. Σε όλη την Ευρώπη και παγκοσμίως τα ΜΜΜ ακολουθούν φιλική προς το ποδήλατο στρατηγική και επιτρέπουν την είσοδο των ποδηλατών στα οχήματά τους, λαμβάνουν μέτρα για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων με ποδήλατο από και προς την πόλη, διαθέτουν ποδηλατοστάσια στους κεντρικούς σταθμούς και προωθούν τις συνδυασμένες μετακινήσεις. Στη Θεσσαλονίκη τα ΜΜΜ υιοθετούν σχεδόν εχθρική στάση απέναντι στο ποδήλατο. Ο νέος Δήμος οφείλει να εργαστεί και προς αυτή την κατεύθυνση σε σχέση με τα ΜΜΜ, καθώς και να συμπεριλάβει το ποδήλατο στο στρατηγικό του σχεδιασμό για τη θαλάσσια συγκοινωνία και το τραμ, συμβάλλοντας στη δημιουργία μίας φιλικής προς το ποδήλατο πόλης.

• Συντονισμό του Δήμου με τις αστυνομικές αρχές για ορθό κλείδωμα των ποδηλάτων και αποτροπή των ποδηλατοκλοπών

Οι Ποδηλάτες Θεσσαλονίκης με πολλαπλές δράσεις παρακινούν τους ποδηλάτες να κλειδώνουν σωστά (με τη χρήση πετάλου) τα ποδήλατά τους και να δηλώνουν την κλοπή του οχήματός τους στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής τους. Ωστόσο, η αδυναμία -αν όχι αδιαφορία των αστυνομικών αρχών- να ενημερώσουν και να προστατεύσουν τους ποδηλάτες είναι καταφανής. Μία συντονισμένη εκστρατεία ενημέρωσης (ενημερωτικά φυλλάδια, θεματικές εκδηλώσεις, ενημέρωση πρόσωπο με πρόσωπο κτλ) από το Δήμο και την αστυνομία για το ορθό κλείδωμα των ποδηλάτων, την προτροπή δήλωσης των κλοπών μαζί με προσπάθειες εύρεσης κλεφτών (από τη μεριά της Αστυνομίας) θα μπορούσε να έχει θετικά αποτελέσματα όσον αφορά την πληροφόρηση, ευαισθητοποίηση και προστασία των ποδηλατών.

• Άμεση απελευθέρωση δημοσίων χώρων προς όφελος πεζών, ποδηλατών και εν γένει των πολιτών της Θεσσαλονίκης

Ζητούμε από τη νέα Δημοτική αρχή να δείξει θάρρος και να δώσει πίσω στους πολίτες της Θεσσαλονίκης το ζωτικό δημόσιο χώρο, που έχει καταπατηθεί και αφαιρεθεί από όλους μας εδώ και τόσα χρόνια. Θέλουμε να προβείτε σε θαρραλέες πεζοδρομήσεις στο κέντρο της πόλης, όπου θα έχουν πρόσβαση πεζοί, ποδηλάτες και ΜΜΜ με αυστηρό προσδιορισμό προϋποθέσεων για είσοδο ΙΧ (για ανεφοδιασμούς, μόνιμους κατοίκους κτλ). Ζητούμε την απομάκρυνση των διπλοπαρκαρσιμένων οχημάτων, των οχημάτων που σταθμεύουν σε πεζοδρόμους, των μηχανών που καταλαμβάνουν χώρο στα πεζοδρόμια. Επιθυμούμε την εύρεση λύσης στο θέμα κατάληψης χώρου από μικροπωλητές και στο ζήτημα υπερβολικής χρήσης δημοσίου χώρου από περίπτερα. Θεωρούμε πως πρέπει να απομακρυνθούν ή να περιοριστούν τα τραπεζοκαθίσματα που στερούν χώρο από τη μετακίνηση και διαβίωσή μας στο δημόσιο χώρο. Ζητούμε τη θέσπιση μέτρων για μετακίνηση με μειωμένες ταχύτητες στο σύνολο της πόλης με ταυτόχρονη προτεραιότητα σε πεζούς, ποδήλατα και ΜΜΜ. Επιθυμούμε περισσότερο πράσινο και πάρκα στην πόλη με χώρους για περπάτημα, παιχνίδι και ξεκούραση (με παγκάκια και βρύσες  σε λειτουργία κοκ). Τέλος, οραματιζόμαστε με τη μετεγκατάσταση της ΔΕΘ και του 3^ου Σώματος Στρατού τη δημιουργία ενός πάρκου που θα αναδεικνύει την κυριαρχία και σημασία του φυσικού περιβάλλοντος. Αντίστοιχα επιθυμούμε και για τα πρώην στρατόπεδα της πόλης.

Με τα αιτήματά μας διεκδικούμε το δικαίωμα στο όραμα για μία πολιτισμένη, υγιή, καθαρή, αθόρυβη και ήπια πόλη. Είμαστε ανοικτοί σε μία νέα κοινωνικότητα μέσα σε ένα αναβαθμισμένο αστικό περιβάλλον, που δεν θα κινείται διαρκώς προς την κοινωνική και πολεοδομική πτώχευση. Ζητούμε τα αυτονόητα: το δικαίωμα στην ασφαλή και άνετη μετακίνηση, το δικαίωμα στην ελεύθερη χρήση του δημόσιου χώρου.

Ελπίζουμε πως εμείς, οι ΠΟΔΗΛΑΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, θα εισακουστούμε από τη νέα δημοτική αρχή και θα έχουμε θετική ανταπόκριση στα αιτήματά μας. Επιπλέον, δηλώνουμε πως επιθυμούμε να συμβάλλουμε κι εμείς στη δημιουργία μίας βιώσιμης αναβαθμισμένης πόλης και είμαστε διατεθειμένοι μαζί με το Δήμο και με άλλες ομάδες και πρωτοβουλίες της Θεσσαλονίκης να συνεργαστούμε προς αυτό το σκοπό.

Με εκτίμηση,

Ποδηλάτες Θεσσαλονίκης
admin@podilates-thess.gr